استادیار، گروه علوم تصمیم و سیستم های پیچیده، دانشکده معارف اسلامی و مدیریت، دانشگاه امام صادق ع
10.30497/smt.2026.250285.3724
چکیده
این پژوهش با هدف شناسایی نقاط اهرمی برای پیادهسازی حکمرانی مشارکتی در مدیریت شهری تهران انجام شد. دادهها از سه منبع اسناد سیاستی، منابع علمی و مصاحبه با خبرگان گردآوری شد و با استفاده از نگاشت سیستمی کیفی و چارچوب نقاط اهرمی مدوز تحلیل گردید. نتایج نشان داد که پویاییهای حکمرانی مشارکتی در تهران در چهار حوزه مدیریت بحران، ساختارهای نهادی و بودجهریزی، سرمایه اجتماعی و زیستپذیری، و نوسازی و بازآفرینی شهری قابل تبیین است. از میان آنها، تقویت جریان اطلاعات از طریق انتشار منظم و دسترسیپذیر گزارشهای عملکرد پروژههای محلهای، افزایش الزامات نهادی برای مشارکت شهروندان در فرایندهای تصمیمگیری شهری، تفویض اختیارات مالی و اجرایی به نهادهای محلی، و افزایش وزن شاخص رضایت و تعلق شهروندی در ارزیابی مدیران شهری بهعنوان اهرمهای مؤثر شناسایی شدند. این یافتهها نشان میدهد که تحقق حکمرانی مشارکتی مستلزم مداخله در قواعد نهادی، سازوکارهای اطلاعاتی و اهداف راهبری مدیریت شهری است. در این چارچوب، نگاشت سیستمی کیفی با آشکارسازی روابط علّی و حلقههای بازخوردی میان متغیرها، امکان درک نظاممندتر پیامدهای مداخلات و جهتدهی آگاهانهتر به سیاستهای حکمرانی مشارکتی شهری را فراهم میسازد.